. میترهای جابجایی مثبت (Positive Displacement - PD)
این دسته، دقیقترین نوع میتر برای روغنهای با گرانروی بالا هستند. کارشان به این صورت است که با استفاده از یک المان متحرک (مثل چرخدندههای بیضی، دیسک چرخان یا پیستون)، حجم مشخصی از سیال را در هر بار گردش، میشمارند. به همین دلیل، دقت آنها تحت تأثیر تغییرات گرانروی یا آشفتگی جریان قرار نمیگیرد.
· مزیت اصلی: دقت بسیار بالا و تکرارپذیری عالی، حتی در دبیهای پایین. به همین دلیل، برای مبادلات تجاری (Custody Transfer) و فروش سوخت ایدهآل هستند.
محدودیت: قطعات متحرک دارند و در صورت وجود ذرات جامد یا آلودگی در سیال، ممکن است دچار سایش شوند. بنابراین، نیاز به فیلتر مناسب در مدار دارند.
نمونههای معروف: لیترشمارهای چرخدندهای (Oval Gear) که خودِ برند گسپاسا و بسیاری از میترهای OGM در این دسته قرار میگیرند و برای گازوئیل و روغنهای روانکننده بسیار مناسبند
۲. میترهای توربینی (Turbine)
این میترها با استفاده از یک پروانه (روتور) که در مسیر جریان سیال قرار میگیرد، کار میکنند. سرعت چرخش پروانه با سرعت جریان سیال متناسب است و سنسورها این چرخش را به سیگنال الکتریکی تبدیل میکنند.
· مزیت اصلی: دقت و تکرارپذیری بالا (اغلب بهتر از ۰٫۲۵- درصد) و پاسخدهی سریع. نسبت به میترهای جرمی مثل کوریولیس، قیمت مناسبتری دارند.
· محدودیت: برای سیالات با گرانروی بالا (روغنهای خیلی غلیظ) مناسب نیستند و عملکردشان به تمیزی سیال وابسته است؛ ذرات ریز به مرور به پروانه آسیب میزنند. نیاز به فیلتراسیون قوی دارند.
· کاربرد: اندازهگیری سوختهای تمیز و سبک و انتقال در خطوط لوله با قطر کم تا متوسط.
۳. میترهای کوریولیس (جرمی - Coriolis)
این میترها، جرم سیال را به طور مستقیم و با استفاده از اثر کوریولیس اندازهگیری میکنند. سیال از لولههای نوسانکننده عبور میکند و نیروی کوریولیس باعث پیچش لولهها میشود که با دبی جرمی رابطه مستقیم دارد.
مزیت اصلی: بالاترین دقت را در بین انواع میترها دارند (تا ۰٫۱- درصد) و تحت تأثیر تغییرات دما، فشار و گرانروی قرار نمیگیرند. همچنین میتوانند چگالی و دما را هم همزمان اندازه بگیرند.
محدودیت: قیمت خرید و نصب بسیار بالایی دارند و در سایزهای بزرگ، سنگین و حجیم هستند.
· کاربرد: برای سیالات با ارزش بالا، محیطهای حساس و کاربردهای تخصصی مثل تزریق مواد شیمیایی یا اندازهگیری الانجی (LNG) که توجیه اقتصادی دارند، استفاده میشوند.
۴. میترهای اولتراسونیک (فراصوتی - Ultrasonic)
این میترها بدون تماس با سیال و با استفاده از امواج صوتی، سرعت جریان را اندازهگیری میکنند. با مقایسه زمان عبور موج در جهت جریان و خلاف آن، سرعت محاسبه میشود.
· مزیت اصلی: قطعه متحرک ندارند و در نتیجه افت فشار ایجاد نمیکنند و نگهداری کمی نیاز دارند. مدلهای گیرهای (Clamp-on) دارند که بدون نیاز به برش لوله نصب میشوند.
· محدودیت: دقت آنها به شدت به شرایط نصب و خلوص سیال وابسته است و حبابهای هوا یا ذرات جامد میتوانند دقت را کاهش میدهند.